Czyste
Drawsko
Otwarty, lokalny system monitoringu jakości wód — projektowany, by chronić drugie najgłębsze jezioro w Polsce. Tania technologia, otwarte dane, wiedza, która zostaje w gminie.
Powstaje w gminie · Zostaje w gminie · Pracuje dla gminy
Głębia, której nikt nie widzi w porę.
Jeziora degradują się cicho. Zakwit sinic, spadek natlenienia czy ładunek zanieczyszczeń z dopływów bywają widoczne dopiero, gdy jest za późno na reakcję. Drawsko — 84 metry głębi, drugie najgłębsze w kraju — zasługuje na czujny, ciągły wzrok.
Wczesne ostrzeganie
Celem badawczym jest wychwycenie sygnałów wyprzedzających — np. warunków sprzyjających zakwitowi sinic — zanim staną się widoczne gołym okiem.
Ciągły pomiar
Zamiast pojedynczych próbek raz na sezon — pomiar wielu parametrów co kilkanaście minut, przez całą otwartą wodę, w kilku punktach jeziora i na dopływie.
Bez uzależnienia
Zamiast wieloletniego abonamentu, w którym sprzęt, oprogramowanie i dane są poza kontrolą gminy — technologia, którą gmina posiada i utrzymuje samodzielnie.
Od taniego czujnika
do otwartych danych.
Sednem etapu badawczo-rozwojowego jest sprawdzenie, czy technologia rzędu kilkuset złotych za węzeł — wsparta analizą danych — może dać wiarygodny obraz stanu wód. Konkretne rozwiązania — rodzaj czujników, sposób łączności — są dopiero przedmiotem badania. Poniżej pokazujemy zasadę, nie gotowy produkt.
Pływające czujniki
Niskokosztowe boje pomiarowe na otwartym sprzęcie mierzą m.in. temperaturę, pH, natlenienie, mętność i przewodność wody.
Łączność bez abonamentu
Dane wędrują radiowo na duże odległości przy znikomym poborze energii — bez comiesięcznych opłat za transmisję. Dobór technologii łączności to jedno z pytań badania.
Otwarty panel danych
Publiczny dashboard pokazuje pomiary na żywo. Dane są własnością gminy i mają być udostępniane jako dane otwarte.
Analiza i wczesne sygnały
Warstwa analityczna szuka anomalii i weryfikuje, czy tani zestaw czujników odtwarza wskazania sondy referencyjnej.
Tak będzie wyglądał odczyt sondy.
Demonstracja panelu pomiarowego. Pogoda nad jeziorem jest prawdziwa i pobierana na żywo; pozostałe wartości są przykładowe — sonda dopiero powstaje.
Wszystko jawne.
Wszystko do wzięcia.
To, co odróżnia ten projekt od zamkniętych rozwiązań komercyjnych: schematy sprzętu, kod, dokumentacja i dane powstają otwarcie od pierwszego dnia — na wolnych licencjach. Każdy może je skontrolować, a gmina utrzymywać samodzielnie lub z dowolnym wykonawcą. Nic nie jest zamknięte w czyjejś czarnej skrzynce.
Otwarty sprzęt i kod
Projekty urządzeń, oprogramowanie i dokumentacja na licencjach otwartych — bez zamknięć i opłat licencyjnych.
Otwarte dane
Pomiary jako własność gminy, przeznaczone do publicznego udostępnienia — dla mieszkańców, szkół i nauki.
Zero abonamentu
Brak vendor lock-in. Po zakończeniu prac technologia działa dalej — niezależnie od jej autora.
Służy każdemu jezioru.
Otwartość to nie hasło — to sposób, w jaki dorobek wraca do wszystkich. Każda gmina w Polsce, każda szkoła, każdy, kto chroni swoje środowisko — może wziąć to rozwiązanie, powtórzyć je i rozwinąć. Bez opłat licencyjnych, bez pytania o zgodę, bez uzależnienia od jednego dostawcy. Drawsko jest pierwsze — nie jedyne. Ta sama otwarta metoda — tanie czujniki, otwarte dane — działa wszędzie, gdzie liczy się środowisko: dziś woda jeziora, jutro także powietrze, którym oddychamy.
Tu, na dnie, temperatura, tlen i światło opowiadają historię całego jeziora. Naszym celem jest usłyszeć ją na czas.
Inicjatywa lokalna,
z myślą o wspólnym dobru.
Projekt jest pomyślany tak, aby jego gospodarzem i właścicielem była Gmina Czaplinek — z technologią, danymi i kompetencjami pozostającymi na miejscu.
Gmina Czaplinek
Beneficjent i koordynator przedsięwzięcia. To do gminy mają należeć urządzenia, dane i decyzje o kierunkach rozwoju monitoringu jeziora.
MAGNET MEDIC
Autor koncepcji i wykonawca prac badawczo-rozwojowych — Tomasz Fiedoruk, inżynier z Czaplinka, specjalizujący się w urządzeniach pomiarowych, czujnikach środowiskowych i systemach AI.
Droga do wody na żywo
Koncepcja
Dokumentacja techniczna, dobór technologii, założenia badawcze.
Studium i prototypy
Projekt architektury, budowa i integracja urządzeń badawczych.
Pomiary na jeziorze
Wodowanie po ustąpieniu lodu, pełny sezon pomiarowy, kalibracja.
Otwarte dane i rozwój
Publiczny dashboard, raport, fundament pod edukację i rozbudowę.